मंगल ग्रहमा फेला पर्‍यो चट्याङको पहिलो प्रमाण

काठमाडौं । अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सी नासाको रोभरले पहिलोपटक मंगल ग्रहमा बिजुली चम्किएको (चट्याङ) घटनाको प्रमाण रेकर्ड गरेको छ । ग्रहमा धुलोको आँधी चलिरहेको समयमा रोभरको माइक्रोफोनमा सानो आवाज रेकर्ड भएको छ ।

वैज्ञानिकहरूले लामो समयदेखि मंगल ग्रहको धुलोले भरिएको वातावरणमा विद्युतीय ऊर्जा चम्किन्छ वा चम्किँदैन भनेर बहस गरिरहेका थिए । तर, अहिलेसम्म यसको कुनै प्रमाण फेला परेको थिएन ।
 
सन् २०२१ देखि नै मंगल ग्रहमा घुमिरहेको नासाको पर्सिभरेन्स रोभरले बिजुली चम्किएको आवाज रेकर्ड गरेकोजस्तो देखिन्छ ।

यस विषयमा विज्ञान पत्रिका नेचरले एक अनुसन्धान रिपोर्ट छापेको छ । यद्यपि, पृथ्वीमा हामीले देख्ने र गर्जने बिजुलीको धेरै किलोमिटर लामो चमकभन्दा यो निकै हल्का छ । यसको सट्टा यो ठीक त्यस्तै छ, जस्तो हामी कहिलेकाहीँ कारको ढोका छुँदा बिजुलीको झड्का महसुस गर्छौं ।

यिनीहरूमा धेरै ऊर्जा छैन, तर पूरा ग्रहभरि यस्तो विद्युतीय ऊर्जा निस्किरहेको हुन्छ ।

यो प्रक्रिया तब सुरु हुन्छ जब धुलोको एक मसिनो कण अर्को कणसँग ठोक्किन्छ । यी इलेक्ट्रोन कणहरू इलेक्ट्रकल्ली चार्जड हुन्छन् विद्युतीय ऊर्जा निस्किन्छ । यसको लम्बाई केही सेन्टिमिटर वा मिलिमिटर मात्र हुन्छ । यसै बेला झड्काको हल्का आवाज पनि उत्पन्न हुन्छ । बीबीसी